
Yayın tarihi HAZİRAN 19, 2021
“Başlangıçlarımızı iyi izlemeliyiz, sonuçlar kendi kendini zaten yönetir” demiş, 1800’lerde yaşamış aktivist bir iş adamı olan Alexander Clark.
Koçluk dünyasından haberler vermek üzere yayına başlayan XYZ Başka gazetesinin ilk sayısına ne yazayım diye düşünürken bu söz geldi aklıma ve ilk yazım başlangıçlarla ilgili olmalı dedim.
“Bir müşteriyle koçluk ilişkisinin başlangıcı nasıl olur?” konusunu kendi koçluk ve süpervizyon uygulamalarımdan öğrendiğim çıkarımlardan da yararlanarak sizlerin düşüncesine açıyorum.
“Müşterilerinizle nasıl ilişki kuruyorsunuz?” sorusunu yönelttiğim koçlar sık sık müşterilerine uyum sağladıklarını ve aradaki güven duygusunu bir şekilde oluşturduklarını söylediler. Bunu nasıl yaptıklarını sorduğumda, sadece yeni koçların değil tecrübeli olanların da, net bir açıklama yapamadılarını gördüm.
Koçluğumuzda daha yetkin hale geldikçe aslında çok da farkına varmadığımız bir risk oluşmaya başlar. Bu risk, uygulamalarımızda kullandığımız bazı beceri ve davranışlarımızı otomatiğe bağlayarak, kesin doğrular olarak kabul etmemizdir. Bir şeyi mutlak doğru gözüyle görmeye başladığımızda, ona daha az odaklanmaya ve hakkında daha az düşünmeye başlarız.
Umarım bu yazı, koçluk müşterilerinizle yaptığınız başlangıçlarda güven ve yakınlık sağlamak için neler yaptığınızı gözden geçirmenize vesile olur.
Etkili ve başarılı bir koçluk ilişkisi kurmaya yardımcı olan, fark ettiğim faktörlerden bazıları şunlar;
ÖN HAZIRLIK:
Kimya görüşmesinde müşterilerinize kendinizi anlatacağınız “benim hikayem”i hazırlamak ilk hazırlık adımı olabilir. (karakterinizi, değerlerinizi, koçluğunuzu tanımlayan sizi siz yapan hikayeniz) Hikayeniz ilgi çekiciyse, müşterilerinizin sizi hedeflerine giden yolculukta koçu olarak benimsemesi kaçınılmazdır.
Hikayenizle başlayan güven ve yakınlığı derinleştirmek için, ilk seansı beklemeden koçluğun ne olduğu hakkında kısa bir açıklama yazısıyla birlikte, etik kuralları da içeren önerdiğiniz koçluk sözleşmesinin bir kopyasını müşterilerinize göndermek ikinci adım olarak tanımlanabilir.
Müşterilerinizi daha iyi tanıma fırsatı veren koçluk öncesi soruları oluşturmak da ön hazırlık unsurları arasında sayılabilir. İlk görüşme öncesi cevaplanmasını talep edeceğiniz bu sorular, müşterilerinizin sizden ne bekleyebileceğini ve sizin onlardan beklentilerinizin ana hatlarını oluşturabilir.
Tüm bu hazırlıkların yapılmasının avantajı, bu gerekliliklerin ilk görüşmenin zamanını harcamamasıdır. Böylece, ilk görüşmede zamanın büyük bir kısmında koçluğa odaklanabilirsiniz.
ARAŞTIRMA:
Müşterileri ve / veya organizasyonları araştırmak için zaman ayırmak, müşterilere, yalnızca sizin profesyonel ve kararlı bir yaklaşıma sahip olduğunuzu göstermekle kalmaz, aynı zamanda, ortak bir anlayışın var olduğunu da hissettirir ve rahatlamalarını sağlar.
Müşterilere gönderilen koçluk öncesi sorularda, bu araştırma hazırlığının bir kısmı da yer alabilir. Örneğin; tercih ettikleri öğrenme tarzı veya “zorlanma” tercihleri / toleransları sorulabilir. Bu, koçun, koçluk stilini müşterilerinin tercihlerine göre uyarlamasını kolaylaştırır.
SÖZLEŞME:
Kiminle sözleşme yapmanız gerekiyor? Bu, 2 taraflı bir sözleşme (doğrudan koç ile müşteri arasında) ya da 3 taraflı bir sözleşme (koç, müşteri ve sponsor) olabilir. Çeşitli taraflar olabileceğinden, dahil olan tüm tarafların kapsamını belirlemek için zaman ayırmak önemlidir. Örneğin, koç, müşteri, sponsor (İK), bölüm yöneticisi, bölüm başkanı, organizasyon vb. Bu aynı zamanda hangi dokümantasyonun gerekli olabileceğini de belirler. Sözleşmeye, koç olarak sizden ve onlardan beklenenler, gizlilik ve fesih gibi şartların eklenmesi de atlanmaması gereken detaylardır.
Kendi koçluk uzmanlığınız için hangi sözleşme şartlarına ihtiyaç duyulabileceğinizi detaylı olarak düşünün.
KİMYA GÖRÜŞMESİ:
Genelde koçlar, müşterilerini daha iyi tanıyabilmek ve birbirleriyle çalışıp çalışamayacaklarını belirleyebilmek için “kimya görüşmesi” yaparlar. Bu görüşmede, koçluğun ne olduğu, koçun nasıl bir koçluk felsefesine sahip olduğu, müşterinin hangi hedefe yönelik koçluk almak istediği gibi konular “ücretsiz” olarak konuşulur. Bu görüşme yüz yüze yapılabileceği gibi telefon veya online görüntülü arama ile de yapılabilir.
KONUM:
Bu, koçluk görüşmelerinin nasıl yürütüleceğine bağlıdır (yüz yüze, telefon, online görüntülü arama) Yöntem ne olursa olsun, koçluk görüşmesi yapılacak yerin sadece müşterileriniz için değil, aynı zamanda sizin için de “güvenli” bir ortam olmasını sağlayın. Ortamın rahat olduğundan ve bölünmelerin/kesintilerin en aza indirilebileceğinden emin olun. Danışanın rahat ve odaklanmış hissetmesini sağlamak için ortamı düzenlemeniz gerektiğini unutmayın! Görüşme şekliniz ne olursa olsun müşterinizden önce o ortamda hazır olmaya özen gösterin.
GİYİM:
Üzerinize rahat ve profesyonel hissetmenize yardımcı olacak bir şeyler giyin. Organizasyonun tesislerinde koçluk yapıyorsanız; müşterinizle, uyulması gereken belirli bir kıyafet yönetmeliğinin olup olmadığını konuşmanızı öneririm.
MALZEMELER:
Yanınızda ihtiyacınız olan her şey var mı? kalem, kağıt, dizüstü bilgisayar, şarj cihazı vb. “Koçluk çantanızı” koçluk uygulamanıza uyacak malzemelerle dolu ve güncel tuttuğunuzdan emin olun!
DOĞAL BENLİK:
Koç süpervizörü Edna Murdoch, Full Spectrum Supervision kitabında “Nasıl bir koç olduğunu kim olduğun belirler.” demiş. Koçluk yaparken doğal benliğiniz gibi davrandığınızdan, değerlerinize ve inançlarınıza sadık kaldığınızdan emin olun!
Süpervizyon seanslarında gözlemlediğim kadarıyla bazen koçlar, müşterisinin beklentisine göre davranmanın uyumlanmak olduğunu düşünebiliyor. Bunun altında yatan nedenlere baktığımızda, karşımıza bazen koçun yargıları, bazen de varsayımları çıkabiliyor.
Bir koçun kendi doğal benliğinden farklı davranması, müşterisinin gözünde, koçun kendi becerilerinin ve davranışlarının “aşırı” ya da “yetersiz” görünmesine yol açabilir. Koç olarak kendinize karşı dürüst değilseniz, yalnızca kendinizi rahatsız hissetmekle kalmazsınız, aynı zamanda, müşterinizin bunu fark etme olasılığını da arttırırsınız. Otantik benliğinizden çıkma haliniz, seans akışını ve doğallık hissini etkiler ve güvensizlik yaratır.
3R DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI
3R (Review, Reflect & Revise) değerlendirme yaklaşımının bileşenleri şunlardır; Gözden Geçirme, Düşünme ve Düzeltme. Koçluk seanslarınızı takip edin, müşterinizden geri bildirim istemekten çekinmeyin! Görüşmenizi gözden geçirirken zamanınızı, ne yaptığınız ve etkisinin ne olduğu üzerine düşünmeye harcayın; ayrıca, neyin iyi işlediğini, neyin geliştirilebileceğini veya neyin farklı yapılabileceğini de düşünün. Eğer fark ettikleriniz sizi bir şeyin değişmesi gerektiği sonucuna götürüyorsa, bir sonraki görüşmeden önce yaklaşımınızı gözden geçirin.
Umarım bu yazı, kendi koçluk uygulamalarınızdaki başlangıçlar üzerinde düşünmenizi sağlamış ve müşterinizle aranızda kurduğunuz güven ve yakınlık için neler yaptığınızı gözden geçirmenize vesile olmuştur. Nelere ilham olduğumu bilmeyi çok isterim.
Bana ozarin.gunay@gmail.com adresimden ulaşabilir ve konu ile ilgili yorumlarınızı veya gözlemlerinizi yazabilirsiniz.
