KOÇLUK NEDİR?

Hangi alanlarda 1:1 koçluk yapıyorum?

Öğrenme Koçluğu, Eğitim/Akran Sitem Koçluğu, Kariyer Koçluğu, Storytelling Koçluğu

ICF/ International Coaching Federation tarafından yapılan koçluk tanımı:
Koçluk, her br bireyin gelecekteki hedeflerine ulaşacak güce ve yeteneğe sahip olduğuna inanarak, kişisel ve profesyonel potansiyellerini en üst düzeyde ortaya çıkarmak amacıyla, düşünce doğurucu ve yaratıcı bir süreçte onlarla ortaklık yapmaktır.

AC/ Association for Coaching tarafından yapılan koçluk tanımı:
Koçluk, bireyin iş performansını, yaşam deneyimini, özyönelimli öğrenimini ve kişisel gelişimini kolaylaştırdığı, karşılıklı işbirliğini merkeze alan, sonuç odaklı ve sistematik bir süreçtir.

Akran Koçluğu Nedir?
Akran koçluğu, hiçbirinin diğeri üzerinde gözetimi veya yetkisi olmadan, iki veya daha fazla meslektaş arasındaki ilişkidir. Bu dinamikler içinde insanlar içgörülerini, geri bildirimlerini, yaşadıkları zorlukları ve uygulamalarını paylaşırlar.

Akran Koçluğu çalışmalarımda, kurumlarında bu sistemi kurmak isteyen yönetici ve idarecilere destek vermekteyim.

Grup Koçluğu Nedir?
Grup koçluğu, kişilerarası ilişki kurma becerisini devreye sokarak, grup temelli dinamikleri ele almakta ve ortamı paylaşım temelli bir deneyim sahasına dönüştürmektedir.

Grup Koçluğu çalışmalarım, bir veya daha fazla koçla yapılabileceği gibi, koç olmayan iki veya daha fazla kişi ile de yapılabilir.

Koçlar için mentorluk (Mentor Koçluğu) Nedir?
ICF Mentor Koçluğunu , koç adaylarına (menteeler) “Koç adayları tarafından aranan sertifika seviyesinin talep ettiği koçluk yeterliliği seviyelerini elde etmede ve göstermede profesyonel yardım” sağlamak için bir taahhüt olarak tanımlar.
Bir ICF Unvanı için Mentor Koçluğu, ICF Temel Yetkinlikleri ile uyumlu olarak koçun koçluk kapasitesini artırmak için gözlemlenen veya kaydedilen bir koçluk oturumuna dayalı işbirliğine dayalı, takdir edici ve diyaloglu bir süreçte koçluk ve geri bildirimden oluşur.

Koçlar için süpervizyon (Koç Süpervizörü) Nedir?
“Süpervizyon, insanı kendi zihnine geri getirmek ve ona ne kadar iyi olabileceğini göstermek için iyi bir fırsattır.” demiş Time to Think kurucusu ve aynı zamanda yazar olan Nancy Kline.
Koç Süpervizörü, koça destek ve gelişim için daha zengin ve daha geniş bir fırsat alanı sunarak, koçun kapasitesinin bütünsel geliştirilmesine odaklanır. Süpervizörler, bilgeliklerini paylaşan ve koçluk uygulamalarınız hakkında çok yönlü bir görüşe sahip deneyimli koçlardır.
Koçlar için süpervizyon (Koç Süpervizörü) Nedir?
“Süpervizyon, insanı kendi zihnine geri getirmek ve ona ne kadar iyi olabileceğini göstermek için iyi bir fırsattır.” demiş Time to Think kurucusu ve aynı zamanda yazar olan Nancy Kline.
Koç Süpervizörü, koça destek ve gelişim için daha zengin ve daha geniş bir fırsat alanı sunarak, koçun kapasitesinin bütünsel geliştirilmesine odaklanır. Süpervizörler, bilgeliklerini paylaşan ve koçluk uygulamalarınız hakkında çok yönlü bir görüşe sahip deneyimli koçlardır.

HANGİ ALANLARDA MENTORLUK VE SÜPERVİZYON YAPIYORUM?

Koçluk yetkinliklerinde gelişmek, etik ikilemlerle başetmek, kariyer yoluna karar vermek, tıkandığını hissettiği koçluk seanslarının nedenini fark etmek, kendi uygulamalarını değerlendirmek, gelişim alanlarını görmek, ses kaydına geri bildirim almak, yeni araçlar yaklaşımlar öğrenmek, mesleğinde ilerleyeceği yolu belirlemek, koçlukla diğer uzmanlıklarını birleştirdiği iş planını yapmak, yaratıcı ve iyi bir hikaye anlatıcısı koç olmak gibi bir çok konuda mentorluk ve süpervizyon desteği veriyorum.
Bunların yanı sıra:
Kendi koçluğunu ya da yazdığı eğitim programını, uluslararası geçerliliği olan koçluk federasyonlarından (ICF ve AC) akredite ettirmek isteyen koçlarla bireysel ve/ veya grup mentorluk/ süpervizyon çalışmaları yapmaktayım.

KOÇLUK FELSEFEM NEDİR?

Giriş
Kendi koçluk yaklaşımımı “Yansıtıcı Öğrenen” modeline dayalı olarak geliştirdim. Sadece üniversite ve master eğitimlerimi değil, aynı zamanda koçluk, süpervizyon eğitimlerimi ve aldığım tüm gelişim eğitimlerimi (CPD) de göz önünde bulundurarak koçluk felsefemi oluşturdum. Özel ve profesyonel hayat deneyimlerimi uygulamalarıma hikâye anlatıcılığı kabiliyetimle dahil ederek, danışanlarımla, önde gelen değerlerimden biri olan “güvenilir  ilişkiyi” kurabiliyorum.
Kendi hayatımda da “yansıtıcı bir öğrenen” olmam, koçluk pratiğimde birden fazla bakış açısı ve derinlik yaratır. “Kendimi ve koçluk uygulamalarımı nasıl geliştirebilirim?” sorusu kendime sorduğum soruların başında gelir. Bu nedenle koçluk felsefem, her şeyi kapsayan bir yaklaşımdan ziyade bugünümün bir göstergesi niteliğindedir.

Tanım ve Amaç
Koçluk felsefem üç açıdan bakışla şekillenir: Eğitimim, kişisel deneyimlerim ve yansıtıcı bir uygulayıcı olarak hikâye anlatma yeteneğim.
Bireyler kendi öğrenme ve gelişmelerinden sorumludur. Kendi deneyimlerini yansıttıkları güvene dayalı ve şeffaf bir ilişki içinde kendilerine ait mevcut kaynakları belirleyerek ve geliştirerek özgün çözümlerini bulabilirler. İşte ben de tam buna yardımcı olabilirim.

Eğitimim:
Öğrenmeyi severim. Uluslararası İşletme, Pazarlama ve Dil Öğretimi alanlarında master (MBA), Türk Dili ve Edebiyatı alanında lisans (BA) eğitimleri aldım. Koçluğu öğrenmeyi seçtiğimde ise bilgimi ve yeteneklerimi ICF-PCC ve AC PC seviyelerinde akredite ettirdim. Koç süpervizörlüğünü öğrenmeyi seçtiğimde ise, ACCS olarak koç süpervizörü akreditasyonumu aldım.
Kendi öğrenme tekniklerini bilen kişilerin, buna ben de dahilim, öğrenmeyi keyifli ve mümkün hale getirdiklerini deneyimledim. Tek ihtiyaç, biraz ilham ve çaba!
Eğitimimi farklı kültürlerde aldım; Türk, Amerikan, İngiliz ve Kanada. Boğaziçi Üniversitesi’nde verdiğim derslerde, sınıfıma dünyanın dört bir yanından gelen öğrencilerim oldu. Farklı kültürlerden gelen insanlarla çalışmak beni hem kültür dostu hem de açık fikirli yaptı.
Bir koç olarak, ben ve danışanlarım arasındaki ilişkiler açık ve gizli doğalarını, duygularını ve kalıplarını yansıttığı için benzersizdir. Öğrenme ve gelişmede, tek bir tarzın herkese uymadığını anlamak çok önemlidir. Bu yüzden danışanlarıma öğrenme tercihlerini ve stillerini çalışmanın başında sorarım. Koç-danışan ilişkisinde başta belirlenen öğrenme tarzının önemli olduğunu gördüm.
Çalışmalarım sırasında sıkça sorduğum sorulardan bazıları şunlardır;
“Ne yapmak için yola çıktın?” / “Ne oldu?” / “Ne iyi gitti, ne kötü gitti?” / Ne öğrendin?”/ “Bir dahaki sefere neyi değiştireceksin?”
Bu bilgileri kendi koçluk uygulamam için de değerlendiriyor ve koçluk stilimi ve müdahalelerimi danışanımın öğrenme stiline uyarlayabiliyorum.

Hayatım ve İş deneyimim:
Üniversite mezuniyetimden sonra profesyonel hayatıma saygın bir holding şirketinde başladım. İlk yedi yılımı üç farklı şirketin pazarlama departmanında geçirdim. Pazarlama birimi yöneticisi oldum ve bu pozisyonda dört yıl tecrübe kazandım. Tüm bu deneyimim sonunda, biraz da 99 depreminin sarsması ile geldiğim noktada, hayattaki hedefimin ünvan ve yüksek maaş olmadığına karar verdim.
Tutkumun peşinden gitmek için var olan şirket kariyerimi bıraktığımdan beri 22 yıl geçti. İkinci kariyerim olan öğretmenlik, şimdiye kadar sahip olduğum en karmaşık işlerden biri oldu. Bolca bilgi ve planlama gerektirmesinin yanısıra, coşku ve sevgi hissettiren, manevi tatmin derecesi çok yüksek bir kariyer seçtiğim için memnun oldum her zaman. Beni, “harika ve ilham veren” bir öğretmen yapacak yönlerimi geliştirmek için saatler, günler, aylar, yıllar harcadım ve öğrencilerime bana bunun yolunu gösterecekleri için çok güvendim.
Sınıfta güvenli bir ortam yaratmak için net hedefler belirledim. Her koşulda hazırlanmayı ve organize olmayı öğrendim. Öğrencilerimi aktif olmaları için gçnüllendirdim ve sorunlara çeşitli şekillerde bakmalarını sağladım. Öğrencilerimle güçlü ilişkiler kurdum ve onları birer birey olarak önemsediğimi gösterdim.
Koçların düşünmenin birincil kolaylaştırıcıları olduklarına inanıyorum. Bu nedenle, aynı öğretmenlik kariyerimde olduğu gibi, koçluk kariyerimde de 11 yıldır, danışanlarımı, işe yaramayan otomatik pilot tekrarlarına düşmekten ziyade, bilinçli farkındalıkla seçmiş oldukları yolları deneyimlemeye davet ediyorum.
Koçluk yaparken, yaşam deneyimlerim iş deneyimlerimden daha ağır basıyor. Kendimi hatırladığım kadarıyla 7 yaşımdan beri, henüz gitmediğim ve denemediğim yerleri ve şeyleri keşfetmek isteyen meraklı bir çocuğum. Değişik yaşlarımda farklı kültürlerde yaşamayı deneyimledim ve bunun kişinin bakış açısını nasıl değiştirdiğini biliyorum. Bu deneyimim, önce insan sonra bir koç olarak daha ileri gitmem için gerekli olan “önyargılardan kurtulma”mı sağladığı için mutluyum.

“Yansıtıcı bir öğrenen” olarak hikâye anlatımı
Seanslarımda “hikâye anlatıcılığı” bir iletişim aracıdır. Danışanlarımın yaşam deneyimlerinden öğrenmelerine yardımcı olmak için hikâye anlatımının unsurlarını kullanırım. Deneyimlerini anlattıkları hikâyeler aracılığıyla eleştirel düşünme becerilerini geliştirirler ve edindikleri bilgileri analiz ederek bir çıkarımda bulunurlar.
Hikâyeler üzerine çalışmalar yapan Labov (1962); “Danışanların eleştirel düşünme yeteneklerini geliştirmek için bir yöntem olarak kullanılan kişisel hikâyeler, hikâyenin felsefi ve teorik kavramlarından türetilmiştir.” der. Araştırmasında, önemli ikilemler hakkında iletişim kurmak amacıyla hikâyelerin nasıl sıklıkla anlatıldığını gösteren Labov, “Hikâyenin anlatılması sonucunda, hikâye anlatıcısının bir ikileme bakış açısı ve hikâyecinin çözüme nasıl baktığı ortaya çıkmaktadır. Bu durumda, hikâyecinin hikâyeye dahil ettiği her şey, hikâyecinin iletmek istediği şey hakkında fikir verir (Labov, 1962; Reismann, 1993) diye de ekler.
Danışanlarımın deneyimlerini ve eylemlerini daha iyi anlamak için hikâye anlatımının bu yönlerini kullanmalarını isterim. Bu vesileyle, aktif bir öğrenme sürecine de dahil olurlar. Düşünme yoluyla, hikâyenin bağlamına odaklanırız ve sorular aracılığıyla; danışanlar örtük anlamları anlamaya başlar. Bu, öğrenmelerini gerçek yaşam uygulamalarıyla bilinçli olarak birleştirmelerine yardımcı olur. Eleştirel düşünme ve problem çözme hakkında yaptığımız konuşmalar terimler arasında bağlantı kurmalarına yardımcı olur. Bu şekilde kendi düşünme süreçlerine odaklanırlar.

“Yansıtıcı Öğrenen Modeli”nin Uygulanması
Koçlukta “Yansıtıcı Öğrenen Modeli”min altı adımlı süreci şöyledir:
Bu koçluk yöntemi altı ana unsura dayanmaktadır; İlk adım açıklama (durumu ve konuyu netleştirme), ikincisi duygular (duruma duygusal tepkiler), üçüncüsü değerlendirme (danışanın kendisinin ve ilgili diğerlerinin tepkisini bulmak – kötü ve iyi), dördüncüsü analizdir (danışanın durumu ve ne anlama geldiğini incelemek), beşincisi sonuçtur (danışanın olası eylemleri ve kendi kendini öğrenmesi, bireysel tepki hakkında genel sonuç), son adım eylem planıdır (durum ortaya çıktığında danışanın yapacağı şey, bilmesi veya iyileştirmesi gereken herhangi bir şey)

Modelin gereksinimleri;
Koçluk Seansları düzenli olarak gerçekleşir: koçluk düzenli olarak yapılmalıdır (koçluk arasındaki boşluklar 7-10 gün, ideal olarak 6 seans uzunluğundadır)
Müşteri ihtiyaçlarına odaklanır, farklı durumlarda düşünme biçimini, davranış modelini araştırır.
Danışana sürekli gelişim sağlar: mevcut duruma odaklanmanın yanı sıra, iyi koçluk aynı zamanda danışanların sürekli kişisel gelişiminin önemli bir parçası olmalı ve onların öğrenmelerini ve yaşam pratiklerini birleştirmelerine yardımcı olmalıdır.
Danışana destek sağlar: Kendi gelişimiyle meşgul olan bir danışan, bazen takdir ve ileri atılışlar yoluyla kapasitesini elde etmek için koç desteğine ihtiyaç duyar.
Bireysel öğrenme üretir: Koçluktan ve kendi deneyimlerinden öğrenmeyi sağlamak için etkili öğrenme yolları geliştirme.
Etik ve gizli sınırları yönetir: Koçluk, koçun ele almasına yardımcı olabileceği etik ve gizli konuları içerir.
Birey ve çevre dengesi: Koç, danışanların, sunulan koçluk hizmetinin doğasına uygun, kendi iyi tasarlanmış bireysel ve çevre dengesi karışımını yaratmalarına yardımcı olur.

Müşterilerime hikâye anlatımı için verdiğim ödeve bir örnek: (“bireysel öğrenme üretir” anlamında)

Yansıtıcı Günlük Tutma Olarak Öykü Anlatma Yönergeleri
Başarı, memnuniyet duygusuyla sonuçlanan ve/veya cesaret kırıklığı veya hayal kırıklığı duygularıyla sonuçlanan bir yaşam deneyimini hatırlayın. Bu deneyim hakkında başı, ortası ve sonu olan bir hikâye yazın. Hikâyeyi yazarken, hikâyenize bağlam sağlamaya yardımcı olması için “Kim?”. “Ne?” “Ne zaman?” ve “Nerede?” sorularını düşünün.
Bir sonraki koçluk seansında hikâyenizi getirin ve koçunuzla hikâyeniz hakkında eleştirel bir şekilde tartışmaya hazır olun. “Bu hikâyenin hayatınızı nasıl etkileyeceğini düşünüyorsunuz?” gibi bağlantıları tartışın.

Koçluk oturumunda Yansıtıcı Öğrenci Modeli için kullandığım bazı sorular:
Bu deneyime katkıda bulunan önemli arka plan ayrıntıları nelerdir?
Bu detaylar seni nasıl etkiledi?
Hangi bilgi kaynakları düşünceni etkiledi?
Geçmiş deneyimler mevcut durumu nasıl şekillendirdi?
Hangi varsayımlar yapıldı? Nasıl haklı çıktılar?
Varsayımlar doğru muydu? Nereden biliyorsun?
Eyleminin sonuçları nelerdi?
Deneyimle nasıl daha iyi başa çıkabilirdin?
Bu seni nasıl etkiledi? Bu deneyim gelecekteki yaşamını etkileyecek mi?

Kimya Buluşmasının tipik yapısı ve koçluğumdaki ilk 6 seans
Kimya Buluşması: Etik İlkeleri ve Mesleki Standartları Karşılamak, Koçluk Anlaşmasının Kurulması
Güven İlişkisini kurmak için tanışma
1. seans : İdeal benliğinizi keşfedin
2. seans: Korkunun üstesinden gelin
3. seans: Doyurucu bir hayat elde edin
4. seans: Hayatınızı değerleriniz etrafında yönlendirin
5. seans: Hayatınızı şekillendiren altı temel ihtiyacı tespit edin
6. seans: Geleceğinize başlama ve kapanış

Danışanlardan geri bildirim
Danışanlarım bana “Yansıtıcı Öğrenen Modelinin”, kendilerine deneyim yoluyla öğrenmeye odaklanma fırsatı verdiğini söylediler. Hikâye kullanımının ise, farklı bakış açılarını öğrenmeleri için onlara yardımcı olduğunu ve zaman zaman bu konuda zorlansalar da perspektif kazanmak için çok işe yaradığını ifade ettiler.
Danışanlar, aynı zamanda, düşünme ve öğrenme döngüsünde hikâyeler üzerinden konuşmanın, kendilerine güçlendirici ve güdüleyici bir deneyim yarattığını belirttiler. Düşüncelerini analiz etme, inançlarını fark etme, önceki bilgiler ve yeni bilgiler arasında anlamlı ve kanıta dayalı bağlantılar kurma konusunda bilinç kazanma fırsatı yakaladıklarını da ifade ettiler. Hikâyelerin kullanımı ve koç eşliğinde yansıtma, özellikle analiz ve çıkarımlara odaklanarak, danışanların eleştirel düşünme becerileri üzerinde de benzersiz bir değişim sağlamıştır.
Okumuş olduğunuz koçluk felsefem öncelikli olarak bibliyografyada adı geçen yazı ve kitaplardan esinlenerek yaratılmıştır. Bana ilham veren tüm bu öncü bilgi üreticilerinin emeklerine ve akıllarına sağlık!

Bibliyografya:
1. Bates, M. (2006). Journal Article: A Critically Reflective Approach to Evidence-Based Practice: Canadian Social Work Review, Canada, Canadian Association for Social Work Education (CASWE)
2. Grant, A., Cavanagh M., Cavanah, T. (2005). Theory, research and practice from the behavioural sciences: Evidence-based Coaching. (1). Bowen Hills Qld, Australia: Australian Academic Press.
3. Whitmore, J. (2002). Growing People, Performance and Purpose. Coaching for Performance (3). London: Nicholas Brealey.
4. Eileen Cox, Tatiana Bachirova and David Clutterbuck (2009)‘The Complete Handbook of Coaching’
5. Bolton G. (2010) Reflective Practice: Writing and Professional Development (Third Edition London: Sage Publications
6. Glaser, J.E. (2013) Conversational Intelligence: How Great Leaders Build Trust and Get Extraordinary Results
7. Kahneman D. Thinking, Fast and Slow
8. https://issuu.com/thecoachinginstitute/docs/your_first_six_coaching_sessions_co